أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

378

قانون ( فارسى )

علاج خنازير علاج اساسى و مهم در خنازير پاكسازى بدن و غذاى كم‌مايه و لطيف خوردن است . پاكسازى بسيار مناسب آن است كه بيمار قى كند و حتما اسهال هم بشود كه مادهء خلط بلغم پرمايه را بيرون دهد . براى چنين پاكسازى خوبى اگر بيمار حب مشهور به حب و اصل را تناول كند و اسهال شود بسيار خوب است . علاوه بر حب و اصل داروهاى ديگرى نيز هستند كه براى اسهال دادن بيمار خنازيرزده مفيدند از قبيل : نسخه : تربد ، زنجبيل و شكر هريك يك جزء متساوى ، كه درهم مخلوط شوند و بيمار تا وزن دو درهم از آن تناول كند . اين دارو با اينكه بلغم غليظ را بيرون مىراند نه گرمىبخش است و نه پوست‌انداز . خونگيرى نيز مورد نياز و مفيد است ؛ اما بايد حتما خونگيرى از شريان سرارو ( قيفال ) صورت گيرد . منظور از تغذيهء لطيف اين است كه بيمار از خوردن غذاى غليظ و پرمايه دورى جويد و نبايد بر غذا آب بخورد . از لت انبانى و آكنده كردن معده از خوراك بپرهيزد و تا مىتواند و تحمل مىكند گرسنه بماند . و از غذاهايى كه سبب افزايش مادهء ناباب در سر مىشوند دور باشد . بايد كسانى كه سرشان آمادهء پذيرش مادهء به وجودآورندهء خنازير است ، از حركاتى دورى جويند كه ماده را به سوى سر گرايش مىدهد . مثلا بسيار سر بر سجده ماندن ، يا از ركوع دير برخواستن به نفع آنها نيست . نبايد بالين آنها پست باشد و بايد بر بالين بلند استراحت كنند . بايد از حركاتى كه مادهء بدجنس خنازير را به سوى سر جذب مىكنند بپرهيزند . نبايد زياد حرف بزنند و وراجى بفرمايند . سردرد ، اندوه و افسردگى و حجامت گرفتن اكثرا با حالت خنازيرزدگان سازگار نيست . حجامت مانع از پاك شدن مادهء خنازيرآور مىشود و علاوه بر آن سبب جذب مادهء بيشترى مىگردد و ماده را غليظ مىگرداند . سبب غليظ شدن ماده آن است كه از اثر حجامت‌گيرى خون كم‌مايه بيرون مىجهد و خون غليظ مىماند . بارها رخ داده است كه خنازير پژمرده شده و شروع به تحليل رفتن كرده ولى ناگهان بازگشته و همان حالت اول را بازيافته است . روى هم رفته علاج خنازير به علاج سقيروس نزديك است و مادهء بيمارى هر دو هم شكل و هماهنگ هستند . طبيبان جراح از جراحى وسيلهء بريدن و از سوزاندن آن وسيلهء بريدن و از سوزاندن آن وسيلهء داروى تندمزاج خوددارى مىكنند ؛ گويند اين نوع از عمل كردنها سرانجام خنازير را به قرحه كردن و فاسد شدن مىرساند . پس بهترين علاج درحالىكه خراج بسيار بزرگ است ، پاكسازى و تخليه بدن بيمار و لطيف كردن غذاى بيمار است . بايد داروهاى تحليل‌برنده را با نرمش و آهستگى بر خنازير استعمال كرد .